UE zaostrza podejście do tworzyw sztucznych
Unia Europejska coraz wyraźniej wzmacnia działania zgodne z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym, ograniczając stosowanie jednorazowych wyrobów z tworzyw sztucznych oraz promując rozwiązania sprzyjające ponownemu użyciu i recyklingowi. W ten kierunek wpisuje się planowany od 1 stycznia 2030 r. zakaz stosowania jednorazowych opakowań zbiorczych z folii z tworzyw sztucznych, wykorzystywanych m.in. do pakowania butelek z wodą i innymi napojami. Regulacja ta ma skłonić producentów do ograniczenia zbędnych opakowań oraz stosowania rozwiązań łatwiejszych do ponownego wykorzystania lub zagospodarowania.
Równolegle UE reaguje na masowy napływ tanich produktów, w szczególności niskowartościowych przesyłek pochodzących z Chin. Od 1 lipca 2026 r. wprowadzono tymczasową, zryczałtowaną opłatę celną naliczaną od każdej kategorii towarów objętych pojedynczą przesyłką. Problemem związanym z szybkim rozwojem tego segmentu handlu elektronicznego jest nie tylko ogromna liczba zamówień, ale również ilość towarzyszących im opakowań: foliowych woreczków, opakowań zbiorczych, wypełniaczy oraz jednorazowych elementów zabezpieczających. Po bardzo krótkim okresie użytkowania materiały te stają się odpadami, często trudnymi do sortowania i recyklingu.
Masowy napływ niewielkich przesyłek zwiększa zatem presję na systemy gospodarki odpadami, podnosi koszty ich zbierania i zagospodarowania oraz powiększa strumień niskiej jakości odpadów opakowaniowych. Dlatego, równolegle z ograniczaniem jednorazowych opakowań i folii stosowanych w handlu tradycyjnym, UE porządkuje również zasady funkcjonowania sektora e-commerce, w którym opakowanie może stanowić problem środowiskowy porównywalny z samym produktem. Oba kierunki działań pokazują, że europejska polityka coraz ściślej łączy ochronę środowiska z praktycznym wdrażaniem zasad gospodarki o obiegu zamkniętym.
Wprowadzanie nowych regulacji wymaga równoczesnego rozwoju zaplecza naukowego, badawczego i technologicznego. Istotne znaczenie ma wiarygodna charakterystyka powstających strumieni odpadów, określenie ich składu i właściwości oraz ocena możliwości ponownego wykorzystania, recyklingu, odzysku surowców lub – w przypadku frakcji nienadających się do recyklingu materiałowego – bezpiecznego odzysku energii.
Instytut Technologii Paliw i Energii posiada kompetencje w zakresie charakterystyki fizykochemicznej i energetycznej materiałów odpadowych, paliw z odpadów oraz produktów ich przetwarzania. Prowadzi badania procesów pirolizy, zgazowania, spalania i współprzetwarzania, a także ocenia przydatność poszczególnych strumieni odpadów do recyklingu, odzysku surowców lub energii. Instytut zaprasza do współpracy podmioty zainteresowane badaniami laboratoryjnymi, opracowaniem technologicznych scenariuszy zagospodarowania odpadów oraz dostosowaniem rozwiązań przemysłowych do wymagań gospodarki o obiegu zamkniętym i regulacji UE.
Przygotował: Mariusz Mastalerz
Zakład Gospodarki o Obiegu Zamkniętym
