ROP – założenia, cele i rozwiązania
Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta (ROP) to nowy, kompleksowy model odpowiedzialności za opakowania i odpady opakowaniowe, w którym to producenci i importerzy ponoszą rzeczywiste koszty zagospodarowania odpadów powstałych po zużyciu ich produktów, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci” i celami gospodarki o obiegu zamkniętym UE.
Projekt ustawy został przygotowany w związku z potrzebą dostosowania polskiego systemu gospodarowania odpadami do wymogów unijnych aktów prawnych, w szczególności rozporządzenia dotyczącego opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), oraz w odpowiedzi na wyzwanie dotyczące poprawy efektywności recyklingu i obniżenia kosztów ponoszonych przez mieszkańców gmin w istniejącym modelu.
Projekt ustawy wprowadza obowiązki i realną odpowiedzialność finansową producentów za odpady opakowaniowe. Przewiduje m.in. opłatę opakowaniową naliczaną za wprowadzane na rynek opakowania, stopniowe wdrożenie systemu ROP z pełną operatywnością od 2028 r., zmianę definicji „producenta” oraz likwidację dotychczasowych organizacji odzysku. Projekt ustawy przewiduje również system zachęt, w tym m.in. ulgi dla przedsiębiorców stosujących opakowania wielokrotnego użytku oraz technologie ułatwiające recykling. Celem zmian jest wsparcie recyklingu, ograniczenie powstawania odpadów oraz usprawnienie wdrażania systemu przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, co jednocześnie może zmniejszyć wydatki gmin na gospodarowanie odpadami.
Założenia projektu ustawy o ROP są spójne z kierunkami działań Instytutu Technologii Paliw i Energii w obszarze gospodarki o obiegu zamkniętym, rozwoju technologii recyklingu i efektywnego zagospodarowania odpadów. Wzmocnienie odpowiedzialności producentów, wsparcie dla opakowań przyjaznych recyklingowi oraz dostosowanie systemu do wymogów UE tworzą ramy sprzyjające wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań materiałowych i energetycznych, stanowiących ważny obszar działalności badawczej i eksperckiej Instytutu.
Przygotowała: Agata Wajda
Zakład Gospodarki o Obiegu Zamkniętym
