Nowa strategia elektryfikacji gospodarki UE

17 lipca 2026 roku Komisja Europejska przedstawiła nowy Plan działania na rzecz elektryfikacji UE. Jego celem jest przyspieszenie zastępowania paliw kopalnych energią elektryczną w przemyśle, transporcie i budynkach. Komisja proponuje, aby udział energii elektrycznej w końcowym zużyciu energii w UE wzrósł z obecnych około 23% do orientacyjnego poziomu 46% w 2040 roku. Cel ten ma jeszcze podlegać ocenie skutków. Według Komisji jego osiągnięcie mogłoby ograniczyć wydatki UE na import paliw kopalnych nawet o 260 mld euro rocznie do 2040 roku.

Jako główne korzyści wynikające z elektryfikacji wskazuje się:

• zmniejszenie zależności od importowanych paliw kopalnych, a tym samym zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego i odporności Europy na wstrząsy geopolityczne,
• modernizację i dekarbonizację europejskiego systemu energetycznego,
• zwiększenie efektywności wykorzystania energii w transporcie, ogrzewaniu budynków i części procesów przemysłowych.

Komisja wskazuje również na możliwe korzyści ekonomiczne dla konsumentów. Koszt energii zużywanej przez samochód elektryczny może być w najbardziej korzystnych warunkach nawet o 78% niższy od kosztu paliwa zużywanego przez porównywalny samochód spalinowy. Jest to jednak wartość maksymalna, zależna m.in. od krajowych cen energii elektrycznej i paliw i nie oznacza obniżenia o 78% całkowitych kosztów użytkowania pojazdu.

Podobnie należy interpretować korzyści wynikające z zastępowania kotłów gazowych pompami ciepła. Według szacunków Komisji obniżenie kosztów ogrzewania gospodarstwa domowego może wynosić od około 20% do ponad 60%, w zależności przede wszystkim od relacji cen energii elektrycznej i gazu, efektywności pompy ciepła oraz charakterystyki energetycznej budynku. Wartość około 60% stanowi zatem górny poziom możliwych oszczędności, a nie typowy lub gwarantowany efekt przejścia na pompę ciepła.

Jedną z głównych barier elektryfikacji pozostaje wysoka cena energii elektrycznej w stosunku do paliw kopalnych. W wielu państwach UE cena energii elektrycznej w przeliczeniu na jednostkę energii jest kilkukrotnie wyższa od ceny gazu ziemnego. Wysoka relacja cen energii elektrycznej do gazu ogranicza między innymi opłacalność stosowania pomp ciepła, mimo ich znacznie wyższej efektywności energetycznej w porównaniu z kotłami gazowymi.

Dlatego jednym z celów Planu działania jest zmniejszenie tej różnicy cenowej. Komisja zakłada dążenie do sytuacji, w której do 2030 roku cena energii elektrycznej nie będzie przekraczała 2,5-krotności ceny gazu dla gospodarstw domowych oraz 2-krotności ceny gazu dla przemysłu. Plan przewiduje m.in. działania dotyczące opłat sieciowych i podatków, szybszego rozwoju sieci elektroenergetycznych i inteligentnych systemów pomiarowych oraz ograniczenia początkowych kosztów wdrażania technologii elektrycznych.

Istotnymi barierami pozostają również długi czas oczekiwania na przyłączenie do sieci elektroenergetycznej oraz trudności z osiągnięciem skali komercyjnej przez część nowych technologii. Działania Komisji mają więc obejmować zarówno poprawę ekonomicznych warunków elektryfikacji, jak i rozwój infrastruktury oraz wsparcie wdrażania technologii takich jak pompy ciepła, pojazdy elektryczne i magazyny energii.

Instytut Technologii Paliw i Energii wspiera wdrażanie rozwiązań niskoemisyjnych w przemyśle poprzez realizację koncepcji, studiów i opracowań obejmujących m.in. elektryfikację przedsiębiorstw, zmniejszanie emisyjności procesów produkcyjnych, ograniczanie zużycia paliw kopalnych oraz wdrażanie gospodarki o obiegu zamkniętym.